Een ecologisch beheerplan voor de begraafplaats van Molenbeek
De begraafplaats van Molenbeek vergroent dankzij een ecologisch beheerplan dat is ontworpen en uitgevoerd om de begraafplaats gastvrijer te maken voor bezoekers en biodiversiteit.

Algemene kenmerken
Project
Ecologisch beheer • Creatie van biotopen • Vergroening
Ontharde oppervlakte (m²)
8.000m²
Opdrachtgever
Gemeente
Sint-Jans-Molenbeek
Sint-Jans-Molenbeek
Biotopen
Grasland • Bloei • Gevel
Landschappen
Dense stad
Toegankelijkheid voor het publiek
Ja
Doelsoort(en)
Zoogdieren • Vogels • Kleine dieren • Reptielen en amfibieën
Ontwerp en uitvoering
Asbl Apis Bruoc Sella
Kostprijs
44.000 €
Financiering
Leefmilieu Brussel (90%), Sint-Jans-Molenbeek (10%)
Datum
01/01/2020 - 31/12/2023
Staat van het project
Voltooid
Adres
Gentsesteenweg 539, 1080 Sint-Jans-Molenbeek
Evaluatie van de winst voor de natuur en de biodiversiteit
Biologische opmetingen: Sauvages de ma Rue (‘Wild in mijn straat’ - toename van het aantal soorten tussen 2021 en 2023), Propage (‘Verspreiding’ - toename van het aantal individuen en soorten tussen 2021 en 2023)
Natuur en begrafenis verzoenen
1. Diagnostiek
Alle informatie verzamelen die nodig is om een relevant en coherent beheer- en ontwikkelingsplan op te stellen:
- Participatieve biologische inventarisatie (enerzijds met het begraafplaatsteam, anderzijds met de burgers) op basis van gestandaardiseerde protocollen (Florilèges, Sauvages de ma Rue, Propage, Mission hérisson).
- Inventarisatie van beheerpraktijken en menselijke, materiële en financiële middelen
2. Basis van het beheerplan
- Overleg met beheerders, gebruikers en omwonenden (bevolkingsonderzoek uitgevoerd in het veld, op papier en online): De 66 verzamelde antwoorden werden geanalyseerd en verwerkt in de diagnose, om rekening te houden met het gebruik, de perceptie en de behoeften van de burgers.
- Vergadering met een vertegenwoordiger van de federatie van oud-strijders om mogelijke inrichtingen in dit deel van de begraafplaats te bespreken.
- Theoretische en praktische opleidingen (werfopleiding) voor beheerders: Het begraafplaatsteam kreeg de volgende opleidingen:
- 29 mei 2021: herkennen en beheren van invasieve planten
- 22 juni 2021: basisopleiding (biodiversiteit en ecologisch beheer)
- 23 en 29 juni 2021: herkennen van planten en vlinders en de protocollen voor participatieve wetenschap, zoals hierboven vermeld.
- Het samen opzetten van experimentele inrichtingen (met teams en burgers): Er werden twee workshops voor burgers georganiseerd om de soorten voor in een meerjarig perk te kiezen (inheems, meerjarig, nectarhoudend) en om ze te planten (in het voorjaar van 2023).
- Opstellen van een beheer- en inrichtingsplan
3. Uitvoering en subsidiëring
- Evaluatie van de experimentele inrichtingen met de beheerders
- Opmaak van de praktische informatiefiches
- Goedkeuring van het plan door het College van burgemeester en schepenen op 7 september 2023
4. Ontwikkeling van autonomie en uitstraling
- Ondersteuning van de beheerders bij de uitvoering van het plan (adviesbezoeken)
- Workshop duurzaamheid
- Presentatie van het project aan de andere Brusselse gemeenten: Bezoek aan de begraafplaats (afdelingen duurzame ontwikkeling, groenvoorzieningen en begraafplaatsen van andere gemeenten).
- Eindevaluatie
In al deze fasen is communicatie een cruciaal hulpmiddel geweest:
- 2 artikelen in het infoblad van de gemeente over het project als geheel
- Een reeks posters op de locatie om het project en de bovengenoemde enquête aan te kondigen
- Een evenement voor het grote publiek op 13 september 2023: bezoek aan de begraafplaats met een speurtocht en uitleg over de verschillende inrichtingen + een voorstelling over het thema ecologisch beheer van begraafplaatsen
- Berichten op de sociale netwerken van de gemeente en de dienstverlener.
- Regelmatig verschijnen flyers over bepaalde aspecten van het project. Ze zijn beschikbaar op de begraafplaats.
- Op relevante punten op de begraafplaats staan communicatiepanelen om bezoekers te informeren over de veranderingen en hun impact op de biodiversiteit.
- 42 aanbevelingen voor (her)inrichting en beheerpraktijken
- 4 halve dagen opleiding voor de teams
- 2 participatieve burgerworkshops (ontwerpen en aanplanten van een bloemenperk)