Over Renature Brussel Contact
nl
Een initiatief vanLeefmilieu Brussel

Daslook Allium ursinum

Als het bos eind april, begin mei begint te ruiken naar uw favoriete knoflookgerecht, dan kunt u er donder op zeggen dat de daslook in bloei staat! Ontdek deze plant, die beschermd is in het Brussels Gewest.

Belangrijkste kenmerken

Latijnse naam Allium ursinum
Synoniemen Borslook, Uienbloem, Woutknooplook
Familie Alliaceae
Typologie Kruidachtige plant • Bolvormig
Status Rode lijst (Beschermde soort)
Grootte 15 tot 30 cm
Landschap Bosstad • Plattelandsstad

Observeer, identificeer, ontdek

Daslook is een winterharde kruidachtige plant met witte bloemen. In de lente koloniseert de plant massaal schaduwrijke bosgronden en vochtige boshellingen. Daslook wordt aangetroffen in bijna heel West- en Centraal-Europa, met uitzondering van het middellands zeegebied. In het noorden treft u deze plant aan tot in het zuiden van Scandinavië en de Baltische staten, in het oosten tot in Europees Rusland. Daslook komt ook voor in de Kaukasus en in Klein-Azië.

Herken daslook

Daslookkolonies kunnen indrukwekkende proporties aannemen. Het is een bolgewas dat 20 tot 50 cm groot kan worden. Haar stervormige bloemen zijn van het zuiverste wit. De bloemen zijn tweeslachtig (beide geslachten zijn aanwezig op dezelfde bloem). De bloemen verschijnen aan het uiteinde van een lange steel (stengel) en ontwikkelen zes bloemblaadjes. Ze groeien in schermvorm en dragen de zaadjes.

Elke stengel van de daslook ontwikkelt twee tot drie lange en brede eenjarige bladeren met een felgroene kleur. Het zijn volle, eenvoudige bladeren die wat lijken op het blad van het lelietje-van-dalen. Hoewel ze in bosjes groeien, komen de bladeren individueel uit de grond.

© Willem van Kruijsbergen, Saxifraga

Een plant die kenmerkend is voor vochtig kreupelhout

Daslook is een plant met een voorliefde voor oude loofbossen. Zij vormt een weelderige ondergroei en verspreidt een sterke lookgeur.

Op sommige plaatsen in Brussel is daslook overvloedig aanwezig. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is immers omgeven door overblijfselen van oude bossen, wat op Belgische schaal een erg zeldzaam milieu is geworden.

De valleien van de Woluwe in het oosten of van de Molenbeek in het noordwesten van Brussel, zijn enkele van de uitverkoren locaties waar daslook groeit. Ook in het Ter Kamerenbos treft u deze plant aan.

Daslook verkiest een koele, neutrale tot basische leemgrond en is gevoelig voor vertrappeling.

Wist u dat?

Vroeger werd daslook in verband gebracht met witte magie. De plant werd in de zakken van zwangere vrouwen gestoken omdat men dacht dat ze het ongeboren kindje zou beschermen.

De plant dankt zijn soortaanduiding 'ursinum' (= ‘van de beren’) aan het bijgeloof dat beren na hun winterslaap zich eerst aan deze plant tegoed deden. De Nederlandse naam ‘daslook’ kan verwijzen naar het feit dat dassen vroeger hun hol maakten onder deze planten.

De Kelten en Germanen kenden de geneeskrachtige werking van daslook al.


Levencyclus

De eerste bladeren verschijnen aan het einde van de winter, in februari-maart. De bloemen ontwikkelen zich tussen april en mei. De bestuiving gebeurt door kevers, vliegen, bijen en vlinders.

Tegen de zomer worden de bladeren geel en rijpen de zaden. De zaden worden ook door mieren verspreid, wat leidt tot veel spontane zaailingen en de omvang van de kolonies verklaart.

De bovengrondse delen verdwijnen de hele zomer en verschijnen pas weer in het voorjaar.

Daslook verdraagt temperaturen tot -20°C.
Zichtbaarheid : Half Februari - Juli
Bloemen : Maart - Juni
Zaden : Mei - Juli
Rustperiode : Januari - Half Februari
Rustperiode : Juli -
  • Zichtbaarheid: van half februari tot juni
  • Bloei: van maart tot mei
  • Vruchtvorming (zaden): van mei tot juni
  • Rustperiode: van juli tot februari

Risico op verwarring

Vóór de bloei wordt de plant weleens verward met de herfsttijloos, het lelietje-van-dalen en de gevlekte aronskelk, wat stuk voor stuk erg giftige planten zijn! Haar kenmerkende geur verraadt haar gelukkig: de bladeren ruiken bij het fijnwrijven sterk naar look.

Lelietje-van-dalen

© Aleksey Baushev, Wikimedia Commons

Herfsttijlooss

© Lalakmus, Wikimedia Commons

Gevlekte aronskelk

© Daniel Cahen, Wikimedia Commons

Ecologische en biologische kenmerken

Levensduur Winterhard
Oorsprong Inheems • Oost-Europa • Noord-Europa
Kleur (bloemen) Wit
Gezondheid en consumptie Rauw eetbaar • Verwerkt eetbaar • Medicinaal • Aromatisch
De plant wordt nog steeds geprezen om haar hoog vitamine C-gehalte en haar bloedzuiverende, antiseptische, antiparasitaire, vermagerende en celgroeistimulerende eigenschappen.
Hoewel zijn geur en smaak planteneters afschrikt, heeft daslook alle eigenschappen van geteelde
knoflook in bereidingen en geeft hij een heerlijke toets aan gerechten.
Het is echter verboden om het in groene ruimtes te plukken - dus denk erover om het in uw tuin te kweken.
Belang voor biodiversiteit Wilde bijen • Andere
De bestuiving gebeurt door kevers, vliegen, bijen en vlinders. Daslook vermeerdert zich door zaden en door knoldeling. De zaden worden ook meegevoerd door mieren, wat leidt tot tal van spontane zaailingen. Dit verklaart ook de omvang van de kolonies.
Biotoop Bosrand • Bosgebied • Park
Het is een kenmerkende plant van de Natura 2000-gebieden "Alluviale bossen" en "Eiken-haagbeukenbossen".
Bestuivingswijze Door wilde bijen • Door andere dieren
Voornaamste voortplantingwijze Uitzaaiing • Scheuren van bosjes
Verwarringsgevaar Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis), herfsttijloos (Colchicum autumnale) en gevlekte aronskelk (Arum maculatum).
© Magalie Tomas Millan

Beheer daslook in de tuin

Strikt beschermd in groengebieden, waar wilde pluk de bodem verdicht en de daslookkolonies in gevaar brengt (het uittrekken van de bollen, het verwijderen van bloemen vóór het zaadstadium, enz.). Het is echter mogelijk om daslook in de tuin of zelfs op een balkon te kweken.

Recommandations

  • Plant daslook op een schaduwrijke plek, bijvoorbeeld onder bomen of aan de voet van een haag.
  • Kies een lichte bodem (verrijkt met wat zand) en vruchtbare grond (compost) die een frisse bosbodem nabootst.
  • Verplant stevige planten afkomstig uit een andere tuin of koop geforceerde planten in een tuincentrum – geef de voorkeur aan lokale en ecologische kwekerijen!
  • Neem geen daslook uit parken en natuurgebieden.
  • Vermijd om te veel bladeren per plant te plukken: als de plant al zijn bladeren kwijtraakt tijdens het seizoen, sterft de bol af en groeit hij het volgende jaar niet meer terug.
  • Maai verwelkte daslookbladeren niet voordat ze volledig geel zijn, zodat de bollen zich kunnen herstellen.

Plant en onderhoud

Onderhoudsfrequentie Laag #1/4
Lichtbehoefte Schaduw tot halfschaduw #1/4
Winterhardheid Zeer sterk (tot minder dan -20°C) #4/4
© Jeroen Willemsen, Saxifraga
© F. Demeuse, Leefmilieu Brussel

Verplichtingen en verboden... wat zegt de wet?

Het is verboden om:

  • Daslook te plukken, uit te trekken of te vernietigen in parken, groenzones, begraafplaatsen, bossen, natuurreservaten, en in groengebieden met een hoge biologische waarde zoals gedefinieerd in het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP).

Het is toegestaan om:

  • Daslook in eigen tuin te planten en te plukken, maar alleen als de planten afkomstig zijn uit de handel of andere tuinen. Planten mogen niet uit Brusselse groenzones of natuurlijke gebieden worden gehaald, aangezien dit een overtreding is.